Bernina Express – ikoniczny szwajcarski czerwony pociąg

Myśląc o Szwajcarii zazwyczaj pojawiają się nam przed oczami góry, sery, czekolada i pociągi. Rzecz jasna kraj ma do zaoferowania znacznie więcej, o czym możesz przeczytać w moich innych wpisach dotyczących Szwajcarii, ale to właśnie szwajcarskie pociągi stały się w ostatnich latach gorącym tematem. Tutejsze koleje to synonim punktualności, a także zapierających dech w piersiach widoków. Najsłynniejszą linią kolejową Szwajcarii jest wchodząca w skład Kolei Retyckich Bernina Express (Ekspres Bernina), którą od długiego czasu z uwagi na góry, doliny i elementy architektury wpisane na listę UNESCO miliony osób przemierza Gryzonię. Przemierza ją panoramiczną trasą, nie bez powodu nazywaną jedną z najpiękniejszych tras kolejowych świata, której nigdy nie zapomną.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Panoramiczny pociąg Kolei Retyckich przejeżdżający trasą linii Bernina Express.

Ekspres Bernina – ikoniczny panoramiczny pociąg Kolei Retyckich

Ekspres Bernina w niebywale malowniczy sposób przemierza 144-kilometrową trasę między najstarszym miastem Szwajcarii – Chur, a włoskim Tirano. Linia ta nazywana jest „ekspresem od lodowców po palmy” i faktycznie podczas 4-godzinnej podróży mijamy niebywale zróżnicowane krajobrazy, a wśród nich nie tylko wspomniane połacie lodu i egzotyczne drzewa, ale również pachnące lasy, turkusowe jeziora, skaliste góry, głębokie wąwozy i najwyższą przełęcz kolejową świata – Bernina. To tutaj czerwony pociąg wjeżdża na 2253 m n.p.m., gdzie przy przystanku Ospizio Bernina osiąga najwyższy punkt.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Pociąg Bernina Express między Pontresiną i Przełęczą Bernina.

Bernina Express wraz z całą trasą, którą pokonuje, stanowi piękną prezentację kunsztu szwajcarskich architektów. Jej dwa odcinki – Albula oraz Bernina zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Panoramiczny pociąg kursując z Chur do Tirano przejeżdża przez 55 tuneli i 196 mostów oraz wiaduktów. Trasa ta jest też najbardziej stromą spośród wszystkich kolejowych tras na świecie – na najbardziej stromym odcinku pociąg podjeżdża z nachyleniem 7%.

Pierwszy przejazd linii Bernina Express odbył się w 1973 r. i od tego czasu jej popularność stale rośnie. Warto zaznaczyć, że regularne pociągi kursowały tutaj już na początku XX w. Historię, a także proces budowy obiektów na trasie miedzy Chur/St. Moritz i Tirano możecie prześledzić dokładnie w Bahnmuseum Albula zlokalizowanym w wiosce Bergün, zaś zgłębianie tajemnic i geniuszu Kolei Retyckich uprzyjemniają interaktywne eksponaty.

Muzeum Kolei Retyckich, Muzeum Kolejnictwa Albula, Berun, Berguen
Muzeum Kolejnictwa Albula w Bergün.

Najwyższym spośród wiaduktów Kolei Retyckich jest wiadukt Wiesen, osiąga on 88.9 m wysokości, natomiast nie znajduje się on na trasie linii Bernina Express. Z kolei najpopularniejszym z trasy Berniny jest wiadukt Landwasser – 65-metrowa ikona Gryzonii. Ponadto w trakcie podróży przejedziemy wiaduktem spiralnym w Brusio, a także wiaduktem Montebello z piękną lodowcową panoramą. Ale o tym później, bo i atrakcji na trasie Ekspresu Bernina jest doprawdy mnóstwo.

Jak dojechać do punktów startu Bernina Express?

Pociąg Bernina Express rozpoczyna lub kończy swój bieg w Chur albo St. Moritz w Szwajcarii lub z drugiej strony w Tirano we Włoszech. Trasą Ekspresu Bernina podróżowałem dwukrotnie i uważam, że niezależnie od obranego kierunku widoki robią wielkie wrażenie. Nie da się natomiast ukryć, że podróż w dwie strony to podwójna uczta dla zmysłów. Uważam też, iż warto poświęcić też dzień lub dwa na odkrywanie pięknego Chur położonego w dolinie pośród Alp Retyckich.

Chur, najstarsze miasto Szwajcarii, Gryzonia, stolica Gryzonii
Wieczorna panorama Chur – najstarszego miasta Szwajcarii i stolicy Gryzonii.

Do punktów startowych w Chur i St. Moritz możemy dojechać na kilka sposób, również koleją. W tym przypadku najlepiej udać się tutaj pociągiem z Zurychu, do którego można dolecieć z kilku polskich miast linią lotniczą Swiss. Szwajcarski przewoźnik oferuje połączenia z Warszawy, Krakowa, Gdańska i Wrocławia, a ceny biletów oraz rozkład lotów znajdziecie na oficjalnej stronie Swiss.com.

Ekspres Bernina nie zatrzymuje się na wszystkich stacjach na trasie. Do wagonu możemy wejść tutaj na stacji początkowej w Chur lub St. Moritz i Tirano, a także na stacjach: Preda/Bergün, Filisur, Pontresina, Bernina Diavolezza, Ospizio Bernina, Alp Grüm, Cavaglia, Poschiavo, Le Prese i Miralago. Ceny biletów na przejazd różnią się w zależności od wybranej stacji, z której chcemy odjechać.

Brusio, wiadukt spiralny, Koleje Retyckie, czerwone pociągi Szwajcaria, czerwony pociąg
Panorama miejscowości Brusio z pociągu Bernina Express.

Do Chur, St. Moritz, Tirano i innych stacji można naturalnie dojechać samochodem. Wówczas należy zaparkować samochód na kilka godzin, a następnie wrócić na parking, niekoniecznie już korzystając z oferty ikonicznej Berniny. Można na przykład skorzystać z regularnych połączeń Kolei Retyckich i raz jeszcze zaczerpnąć głębokich górskich oddechów na tej wyjątkowej pociągowej trasie.

Swiss Travel Pass – szwajcarskie pociągi bez limitu na jednym bilecie

Decydując się na podróżowanie po Szwajcarii transportem publicznym, w tym pociągami, warto zaopatrzyć się w Swiss Travel Pass. Ten łączony bilet pozwala na nielimitowane przejazdy pociągami, autobusami, statkami oraz transportem publicznym na terenie Szwajcarii. Co więcej, gwarantuje on darmowy wstęp do ponad 500 muzeów w kraju, także do Muzeum Kolejnictwa Albula, oraz zniżki na kolejki górskie do 50% (w tym trzy darmowe). Z biletem Swiss Travel Pass możemy również liczyć na sporą zniżkę w przypadku korzystania z oferty Bernina Express.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Czerwony pociąg Kolei Retyckich przemierzający spiralny wiadukt w Brusio.

Warto wiedzieć, iż Gryzonia to nie tylko ikoniczna Bernina Express. Region przesycony jest zniewalającymi pejzażami, mniej i bardziej popularnymi miejscowościami, jak Davos, Scuol, Samnaun, a odkrywanie lokalnego piękna legendarnymi czerwonymi szwajcarskimi kolejami to czysta przyjemność.

Jesień w Gryzonii, Szwajcaria jesień, czerwony pociąg Szwajcaria, czerwony pociąg jesienią
Czerwony pociąg Kolei Retyckich w okolicach Scuol.

Swiss Travel Pass można zakupić w wersji 3-, 4-, 6-, 8- i 15-dniowej, zarówno na 1., jak i 2. klasę. Bilet dostępny jest też w wersji Flex – w tym przypadku sami wybieracie określoną liczbę dni w ciągu miesiąca od aktywowania biletu, kiedy chcecie korzystać z przejazdów. Więcej informacji o Swiss Travel Pass i Swiss Travel Pass Flex znajdziecie na stronie internetowej Switzerland Tourism.

Odkrywanie Szwajcarii pociągiem to wygoda i beztroska (szczególnie z aplikacją SBB, która pokazuje rozkłady i wszelkie inne aktualne informacje). Dzieci do 16 roku życia mogą podróżować z przynajmniej jednym rodzicem posiadającym Swiss Travel Pass za darmo.

Bernina Express – ceny biletów i kiedy dokonać rezerwacji?

Cena biletu na pociąg Bernina Express zależy od stacji, na której dołączymy do podróży. Standardowy bilet 2. klasy za przejazd całą trasą (w jedną stronę) z Chur do Tirano kosztuje 66 CHF. Natomiast wsiadając w St. Moritz za bilet zapłacimy 33 CHF. Przejazd z Chur do Poschiavo to koszt 59 CHF. Za bilet w dwie strony zapłacimy dwukrotność wspomnianych kwot.

Ponadto na panoramiczne pociągi (Bernina Express i Glacier Express) koniecznie trzeba dokupić do biletu rezerwację miejsca siedzącego. Koszt miejscówki to dodatkowo 36 CHF w sezonie letnim, zaś w sezonie zimowym 32 CHF na połączenie między Chur i Tirano oraz 28 CHF na połączenia między St. Moritz i Tirano.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Alpejskie panoramy na trasie linii Bernina Express w okolicy stacji Alp Grüm.

Przy zakupie biletu z pomocą przychodzi Swiss Travel Pass. W przypadku posiadania aktywnego pakietu STP nie płacimy za bilet na Ekspres Bernina. Wciąż należy natomiast wykupić miejscówkę.

Bywa, że rezerwacje na słynny czerwony szwajcarski pociąg Ekspresu Bernina wyprzedają się z dużym wyprzedzeniem. Dotyczy to w szczególności wysokiego sezonu letniego, kiedy bilet z miejscówką należy zakupić często z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Jesienią oraz zimą jest zazwyczaj luźniej z rezerwacjami, a to właśnie jesień w Gryzonii to najbardziej magiczna pora.

Kiedy najlepiej jechać Ekspresem Bernina i innymi pociągami Kolei Retyckich?

Każda pora roku jest wyśmienita do odwiedzin Szwajcarii, w tym wybitnej Gryzonii. O ile wiosna to czas roztopów, a wyżej w górach wciąż śnieżnych zim, o tyle z końcem maja i początkiem czerwca Alpy południowo-wschodniej części kraju zaczynają już kwitnąć w dolinach i na niżej usytuowanych górskich łąkach. Latem natomiast możemy cieszyć się zielenią i często dobrą pogodą. Pamiętajcie, iż w Szwajcarii lipiec jest najbardziej deszczowym miesiącem.

Gryzonia Szwajcaria, lato w Szwajcarii
Burzowe popołudnie w Alpach Wschodnich na trasie Ekspresu Bernina.

Niemniej to właśnie latem najwięcej osób decyduje się na przejazd Ekspresem Bernina. Mijane pejzaże są naprawdę malownicze, a z zieleniami oraz pobłyskującymi na szczytach czapami lodowymi i spływającymi do dolin lodowcami kontrastują zielone lasy i turkusowe jeziora. To też świetny czas na skorzystanie z alternatywy dla Bernina Express i przejazdu tej trasy otwartym wagonem regularnych czerwonych pociągów. Ale o tym w dalszej części – w sekcji „Alternatywne podróże po Szwajcarii pociągami Kolei Retyckich”.

Czerwony pociąg Kolei Retyckich, Szwajcaria czerwone pociągi
Czerwony pociąg Kolei Retyckich, Szwajcaria czerwone pociągi

Jesienią, szczególnie w październiku, możemy na tej trasie poczuć się, jak w dynamicznym kinie. Wyruszając z uroczego Chur lub St. Moritz, pokonując Alpy Retyckie i ich głębokie wąwozy docieramy do stóp najwyższych gór całych Alp Wschodnich – Masywu Bernina. Tutaj towarzyszą nam pachnące lasy, których kolorowa mozaika pokrywa szerokie połacie. Przejeżdżając wśród złoto-pomarańczowych drzew oglądamy lodowce i ostre szczyty masywu. Docierając na szczyt przełęczy Bernina prawdopodobnie trafimy już do ośnieżonego świata zimy, aby zjeżdżając w kierunku Tirano ponownie trafić do ciepłej doliny, gdzie nierzadko temperatury przypominają te letnie. Jesień to zdecydowanie moja ulubiona pora na odwiedziny Gryzonii!

Przełęcz Bernina
Październik na przełęczy Bernina – zdjęcie wykonane z okna pociągu Kolei Retyckich.

Oczywiście również najzimniejsza pora roku ma swoje uroki. Połączenie Bernina Express realizowane jest przez cały rok, a zima w Szwajcarii wygląda bajkowo. Ponadto przejazd przez krajobrazy, które gęsto pokryte są śniegiem to sama frajda, prawda?

Atrakcje na trasie Bernina Express

Przejazd czerwonym pociągiem Ekspresu Bernina jest pełen emocji i zachwytów, niezależnie od sezonu. Tutejsze pejzaże robią ogromne wrażenie na podróżujących, a pasażerowie mogą w spokoju oglądać je przez duże panoramiczne okna pociągów. Każdy pasażer otrzymuje na trasie także upominki i przekąski – pyszną herbatę w kartoniku z alpejskich ziół, a także malutki metalowy czerwony wagonik imitujący pociąg, wypełniony pyszną czekoladą Lindt.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Panorama Lago Bianco i Masywu Bernina z okolicy stacji Ospizio Bernina.

Chur – najstarsze miasto Szwajcarii i pierwsza stacja Bernina Express

Już na początkowej stacji w Chur – najstarszym mieście Szwajcarii warto spędzić trochę czasu. Historia Chur sięga 5000 lat, choć ślady osadnictwa w regionie datowane są na jeszcze odleglejsze tysiąclecia.

Wieczorna panorama Chur - najstarszego miasta Szwajcarii i stolicy Gryzonii.
Panorama zabytkowego centrum Chur.

Warto przespacerować się ulicami miasta, a w szczególności dotrzeć do winnic przy Arosastrasse, skąd rozpościerają się najpiękniejsze panoramy miasta.

Chur, najstarsze miasto Szwajcarii, Gryzonia, stolica Gryzonii
Wieczorna panorama Chur – najstarszego miasta Szwajcarii i stolicy Gryzonii.

Ciekawą formą zwiedzania Chur jest gra w miejskiego golfa. Uczestnicy zabawy otrzymują kije, piłeczki oraz mapę zawierającą zarówno obiekty, w które należy trafić podczas gry, jak i mini-przewodnik po najciekawszych atrakcjach miasta.

Wieczorna panorama Chur - najstarszego miasta Szwajcarii i stolicy Gryzonii.
Wieczorna panorama Chur - najstarszego miasta Szwajcarii i stolicy Gryzonii.
Wieczorna panorama Chur - najstarszego miasta Szwajcarii i stolicy Gryzonii.

Gra pomiędzy zabytkowymi kamienicami i odkrywanie zakamarków miasta to świetny sposób na spędzenie czasu, również w oczekiwaniu na czerwony pociąg.

Wieczorna panorama Chur - najstarszego miasta Szwajcarii i stolicy Gryzonii.
Gra miejska urban golf połączona ze zwiedzaniem Chur.

Odcinek z Chur do Samedan (St. Moritz) – panoramicznym pociągiem przez region Albula

Trasa biegnąca z Chur w kierunku drugiej początkowej stacji w St. Moritz jest naprawdę widowiskowa. Już wyjeżdżając ze stolicy Gryzonii ukazują się piękne pejzaże. Kierując się dalej na południe wjeżdżamy w głęboką dolinę między Thusis i Albulą. Tam też spotykamy elementy inżynieryjne wpisane w 2008 r. na listę UNESCO, jako trasy kolejowe Albula i Bernina.

Wiadukty Solis i Landwasser

Warto zwrócić tu uwagę na 164-metrowy wiadukt Solis zbudowany w 1902 r. Zbudowany z 11 przęseł wznosi się 86 m nad rzeką Alora. Trasa ta obejmuje też tunele wykute w skałach, których budowa była konieczna do najbardziej optymalnego poprowadzenia trasy kolejowej.

Jadąc dalej pociąg dociera do wizytówki Gryzonii – największego kantonu Szwajcarii. Tą wizytówką jest oczywiście wiadukt Landwasser. 136-metrowa konstrukcja mierzy 65 metrów wysokości i malowniczo wpisuje się w krajobraz. Ten monumentalny 6-przęsłowy wiadukt otworzono również w 1902 r. Pociągi jadą przez niego wolniej, a to dobra okazja, aby podziwiać okolicę lub sfotografować czerwone wagoniki z punktów widokowych. Warto zachować czujność, ponieważ w odwrotnie obranej podróży (z Tirano do Chur) wiadukt najlepiej jest widoczny zaraz po wyjeździe z tunelu w Filisur.

Sama miejscowość Filisur jest bardzo malowniczo położona. Warto się tutaj zatrzymać, aby przez dzień lub kilka pospacerować po górskiej okolicy.

Panorama Filisur
Panorama Filisur ze stacji kolejowej.

Polecam zejście do doliny Landwasser, z której dna możemy obejrzeć ogromny wiadukt. Tutaj też znajduje się kilka punktów „Landwasser World” – obiektów pokazujących pięć składowych, które tworzą klimat Gryzonii – koleje, kulturę, rolnictwo, lasy i wodę. To świetny sposób na poznanie regionu, który zaciekawi dorosłych, jak i dzieciaki.

Wybierając inny pociąg Kolei Retyckich niż Ekspres Bernina, warto zatrzymać się na stacji w Filisur lub Landwasser, aby oglądać okolicę z punktów widokowych. Przy samej stacji Schmitten GR Landwasserviadukt znajduje się kilka spotów, z których można obserwować czerwone pociągi przejeżdżające przez wiadukt. Szacuje się, że rocznie przejeżdżaj tędy ponad 22 tysiące pociągów.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina, wiadukt Landwasser
Wiadukt Landwasser – jedna z największych atrakcji Kolei Retyckich i całej Gryzonii.

Bergün i Muzeum Kolejnictwa Albula

Odbijając na południe pociąg przekracza góry i wąwozy, aby dotrzeć do miejscowości Bergün. Wioska ta jest znana z dwóch rzeczy – po pierwsze Muzeum Kolejnictwa Albula. W tym 4-piętrowym budynku możemy poznać historię i teraźniejszość Kolei Retyckich oraz bezpośrednio zetknąć się z geniuszem inżynieryjnym. Tutejsze ekspozycje są interaktywne, dlatego warto zaplanować sobie dłuższy czas, aby skorzystać z ciekawych propozycji. Fascynującym elementem wystawy jest stale konstruowana makieta tras Kolei Retyckich, która wygląda fenomenalnie.

Muzeum Kolei Retyckich, Muzeum Kolejnictwa Albula, Berun, Berguen
Muzeum Kolejnictwa Albula w Bergün.

Drugim powodem sławy miejscowości jest pewien zabieg marketingowy, który został tutaj zastosowany. Mianowicie w 2017 r. włodarz miejscowości zabronił na pewien czas jej fotografowania, gdyż uznał, że jest ona zbyt piękna. Takim sposobem miejscowość stała się popularna i pożądana wśród odwiedzających. Obecnie zakaz jest zniesiony, ale sława miejscowości pozostała. A jest ona naprawdę piękna!

Bergün
Panorama Bergün ze stacji kolejowej.

Preda, Pontresina i St. Moritz: góry, jeziora i tunele

Na południe od Bergün znajduje się miejscowość Preda. Aby do niej dojechać pociąg musi pokonać sieć dłuższych i krótszych tuneli, w tym wyciosanych w górach tych spiralnych, aby poradzić sobie z przewyższeniami na trasie. Najdłuższym z tuneli jest Albula, uważany za jeden z najwybitniejszych przykładów kolejowej inżynierii w regionie. Jego obecna długość to 5865 metrów, a otworzony został w 1903 r. po 5 latach budowy.

Nieopodal wjazdu do tunelu Albula znajduje się jezioro Lai da Palpuogna – jedno z najpiękniejszych jezior w Szwajcarii. Aby je zobaczyć należy wysiąść na stacji Preda i przejść spacerem ok. 2 km. Jezioro w 2007 r. wygrało plebiscyt na najpiękniejsze miejsce w Szwajcarii. Warto więc je zobaczyć.

Należy pamiętać, że pociąg Bernina Express jadący z Chur omija St. Moritz docierając do sąsiedniej Pontresiny, na której się zatrzymuje. Natomiast z St. Moritz do Tirano wyrusza drugi skład, również Ekspresu Bernina. Samo St. Moritz to kultowy kurort wypoczynkowy, który szczególnie zimą jest chętnie odwiedzany przez turystów.

Odcinek z St. Moritz (Pontresiny) do Poschiavo – podróż przez lodowce i przełęcz Bernina

Etap z St. Moritz (jeśli to tutaj rozpoczynamy podróż Ekspresem Bernina) albo Pontresiny (w przypadku, gdy czerwonymi wagonami dojeżdżamy tu z Chur) jest moim zdaniem najbardziej fascynujący krajobrazowo. To odcinek najwyższych gór, najwyższych przełęczy, lodowców i baśniowych lasów.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Panoramy na trasie Bernina Express między Pontresiną i Przełęczą Bernina.

Pontresina – Ospizio Bernina: lodowce i góry

Już w Pontresinie możemy zbliżyć się do lodowców. Prowadzi do nich 7-kilometrowy szlak pieszy, na którym możemy oglądać wyłaniające się z oddali lodowce Roseg oraz Tschierva. Połacie lodu widoczne są także z trasy pociągu Bernina. Na kolejnej stacji – Morteratsch można udać się na kolejną wędrówkę. Podążając 3-kilometrowym szlakiem ze stacji kolejowej do moreny czołowej lodowca mijamy tablice obrazujące zasięg lodowca w poszczególnych dekadach. To miejsce wyjątkowe pod względem geograficznym, który pokazuje, jak szybko bezpowrotnie tracimy tak spektakularne elementy krajobrazu, jakimi są lodowce.

Dolina Morteratsch
Jesienna wędrówka doliną Morteratsch.

Lodowce Morteratsch, Tschierva, Roseg oraz inne widoczne są z okien pociągu Bernina Express. Szczególnie piękne widoki oferuje wiadukt Montebello, do którego również można podejść ze stacji Morteratsch.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Lodowce masywu Bernina oglądane z Ekspresu Bernina.

Wspinając się wyżej w kierunku przełęczy Bernina czerwony pociąg dojeżdża do stacji Bernina Diavolezza. Stąd wyrusza kolej gondolowa, którą można dotrzeć na szczyt Diavolezzy (2978 m n.p.m.). Tam lodowce prezentują się wybitnie! Co więcej – na Diavolezzy możliwe jest spędzenie nocy. Schronisko i hotel górski Berghaus Diavolezza oferuje niezwykłe doświadczenia, a noc tutaj w towarzystwie gwiazd, lodowców i szczytów masywu Bernina należy do tych niezapomnianych.

Diavolezza, Masyw Bernina, nocleg na Diavolezzy
Noc na Diavolezzy z panoramą Masywu Bernina oraz lodowców.

Kolejnymi stacjami są Bernina Lagalp i położona najwyżej na całej trasie stacja Ospizio Bernina. Również tutaj istnieje możliwość wynajęcia pokoików i spędzenia nocy nad przepięknym zaporowym jeziorem Lago Bianco. Ospizio Bernina to najwyższy punkt na trasie Bernina Express. To jednocześnie najwyższy punkt w Europie, do którego dociera standardowy pociąg. Kulminacyjną wysokość pociągi Kolei Retyckich osiągają tutaj na 2253 m n.p.m.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina

Widoki są tutaj zapierają dech, a zimą miejsce to wygląda bajkowo. Można oglądać stąd szczyty masywu Bernina, w skład którego wchodzą m.in. Piz Zupo (3996), Pizzo Bianco (3995), Piz Rose (3937) oraz Piz Palü (3901).

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Pociąg Kolei Retyckich jadący wzdłuż Lago Bianco.

Przełęcz Bernina – Poschiavo: w dół ku palmom przez Alp Grüm i wiadukt spiralny w Brusio

Fragment zjazdowy Ekspresu Bernina z przełęczy Bernina ku dolinie Poschiavo prowadzi nie mniej spektakularnymi krajobrazami. Choć to nie tylko krajobrazy są tutaj warte uwagi. Już kilka minut po minięciu stacji Ospizio Bernina zbudowanej na 2253 m n.p.m. pociąg zatrzymuje się na stacji Alp Grüm. Pasażerowie mają ok. 10-15 minut na podziwianie okolicy z tarasów widokowych stacji w oczekiwaniu na mijankę.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Panorama ze stacji kolejowej Alp Grüm.

A tutejsze widoki są naprawdę zachwycające! Widać stąd pięknie nie tylko turkusowe jezioro Lagh da Palü, ale również spektakularne wodospady na rzece Cavagliasch wypływającej z lodowca Palü.

Alp Grum
Wodospady na rzece Cavagliasch wypływającej z lodowca Palü.

Sygnał wydawany przez czerwony pociąg do wejścia na pokład jest wyraźnie słyszalny. Należy jednak pilnować czasu i nie oddalać się zbyt daleko. Chociaż widoki korcą… Aby zobaczyć nieco więcej tego obszaru można wybrać się tutaj indywidualnie i spędzić kilka dni, nocując w jednym z pobliskich hoteli lub górskich gościńców.

Alp Grüm
Widoki z okolicy stacji Alp Grüm.

Po minięciu stacji Alp Grüm pociąg zjeżdża w dół najbardziej stromym fragmentem, mijając widokową miejscowość Poschiavo piękne jezioro o tej samej nazwie.

Pociąg serpentynami pokonuje tu przewyższenie 7%, co stanowi najbardziej stromy fragment kolejowy na całym świecie. Na odcinku zaledwie ok. 30 km, a 16 km w linii prostej, pociągi Kolei Retyckich pokonują zakosami i spiralami aż 1800 m różnicy wysokości. Tak ogromne przewyższenie możliwe jest do przejechania bez zmiany pociągu dzięki szeregowi obiektów inżynieryjnych, jak wspomniane zakręty i spirale, z których najbardziej popularnym jest spiralny wiadukt w Brusio.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Spiralny wiadukt w Brusio sfotografowany z tylnego wagonu pociągu Kolei Retyckich.

Wiadukt spiralny w Brusio wybudowano w 1908 r. Jego długość to 142,8 m, maksymalna wysokość 17 m. Składa się z 9 przęseł i sam umożliwia pokonanie 20-metrowej górskiej ściany.

Odcinek Brusio – Tirano: granica szwajcarsko-włoska i końcowa stacja pociągów Kolei Retyckich

Mogłoby się wydawać, że pula wrażeń po tej kilkugodzinnej trasie już się wyczerpała… i w tym momencie dojeżdżamy do miejscowości przygranicznych. Tutaj pociąg Bernina Express przejeżdża między zabudowaniami, tuż pod oknami mieszkańców. I wśród palm naturalnie!

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Pociąg Kolei Retyckich na granicy szwajcarsko-włoskiej.

Samo Tirano warte jest spaceru. Kamieniczki, restauracje i kościoły tworzą prawdziwie włoski klimat. Ah no tak, w końcu jesteśmy we Włoszech.

Powroty z reguły bywają trudne, ale na pewno nie te do Szwajcarii!

Alternatywne podróże po Szwajcarii pociągami Kolei Retyckich

Jeśli zostawiliśmy samochód w Chur lub Sankt Moritz, albo zwyczajnie chcemy wrócić do Szwajcarii, aby odkrywać jej piękno, nie musimy tego robić Ekspresem Bernina. Z Tirano odjeżdża wiele pociągów Kolei Retyckich. Co więcej, w letnich miesiącach do niektórych składów przy sprzyjającej pogodzie dołączane są otwarte wagony – bez ścian i dachu, dzięki którym możemy jeszcze mocniej chłonąć cudowne pejzaże.

Otwarty wagon, pociąg Kolei Retyckich, czerwone pociągi w Szwajcarii
Otwarty wagon, pociąg Kolei Retyckich, czerwone pociągi w Szwajcarii

Czerwone pociągi Kolei Retyckich – tańszy sposób na przejazd przez Gryzonię

Podróż tą samą trasą zwyczajnymi czerwonymi pociągami (z nieskomplikowanymi przesiadkami) jest tak samo cudowna. Pamiętajcie, że w wagonach Bernina Express nie można otwierać okien, gdyż przeszklone ściany sięgają tam sufitu. Niewielu natomiast wie, że w przejściach między wagonami znajdują małe otwierane okienka, dzięki którym możemy sfotografować okolicę bez pośrednictwa szyb.

Regularne szwajcarskie czerwone pociągi Kolei Retyckich posiadają natomiast otwierane okna. To opcja lepsza dla fotografów, ale także tych, którzy chcą przejechać trasę z wiatrem we włosach. No i też taniej podróżować tym sposobem, bo ceny biletów na przejazdy zwykłymi pociągami Kolei Retyckich są znacznie niższe, a ze Swiss Travel Passem podróżujemy nimi bez dodatkowych opłat.

Brusio, wiadukt spiralny, Koleje Retyckie, czerwone pociągi Szwajcaria, czerwony pociąg
Panorama miejscowości Brusio z otwartego wagonu regularnego pociągu Kolei Retyckich.

Warto też wiedzieć, że bilety Swiss Travel Pass obowiązują na nielimitowaną ilość przejazdów, dlatego wybierając podróż trasą Bernina Express regularną koleją możemy wysiąść na różnych przystankach i spędzić więcej czasu przyglądając się naturze.

Wszystkie rozkłady można sprawdzić na stronie oraz w aplikacji SBB. Tutaj załączyłem przykładowy rozkład standardowych czerwonych pociągów Kolei Retyckich z Tirano do Chur.

Pociąg Historyczny Kolei Retyckich między Filisur i Davos

Decydując się na podróż regularnymi pociągami Kolei Retyckich w zastępstwie za Bernina Express sprawdźcie, którędy prowadzi wybrane połączenie. W Gryzonii jest mnóstwo ciekawych miejsc, a jedno z ciekawszych połączeń działającym od połowy maja do końca października jest wyjątkowy Pociąg Historyczny. Składa się on z legendarnej lokomotywy „Crocodile” oraz wagonów pochodzących z lat 20. XX w. Pociąg Historyczny kursuje pomiędzy Filisur i Davos-Platz.

Pociąg Historyczny Szwajcaria, wnętrze zabytkowego pociągu, zabytkowy pociąg Szwajcaria, Koleje Retyckie
Wnętrze zabytkowego Pociągu Historycznego Kolei Retyckich.

Pociąg Historyczny Kolei Retyckich na swojej trasie przejeżdża m.in. przez wiadukt Landwasser oraz najwyższy wiadukt w Gryzonii – Wiesen. Wiadukt kolejowy Wiesen ma 88.9 m wysokości oraz 210 m długości. Otwarty w 1909 r. składa się z 7 przęseł, a wzdłuż niego poprowadzono szlak pieszy rozpoczynający się na stacji Davos Wiesen i prowadzący do punktu widokowego nad kanionem rzeki Landwasser.

Wiadukt Wiesen, Koleje Retyckie, pociągi w Szwajcarii
Wiadukt Wiesen – najwyższy spośród wiaduktów Kolei Retyckich.

Ciężko się oprzeć wszystkim tym krajobrazom Gryzonii. A jak dobrze oglądać je z wygodnego fotela pociągu!

Bernina Express Bus – letnie przedłużenie Ekspresu Bernina

Jeśli decydujecie się na dalszą drogę i chcielibyście nieco dłużej rozkoszować się południowym charakterem to możecie wydłużyć swoją podróż o kolejny etap. Bernina Express Bus to linia autobusowa, która łączy włoskie Tirano ze szwajcarskim Lugano w kantonie Ticino. Trasa ma 90 km, a widokowy przejazd m.in. wybrzeżem jeziora Como trwa ok. 3h. Bilet za obowiązkową miejscówkę w sezonie niskim (15.12-14.05 oraz 27.10-13.12) kosztuje 14 CHF, natomiast w sezonie wysokim (15.05-26.10) 16 CHF.

Ticino, Monte Bre
Zachód słońca obserwowany z Monte Bre nieopodal Lugano w kantonie Ticino.

Rozkład jazdy Bernina Express

Pociąg Bernina Express kursuje przez cały rok, przemierzając Alpy łączy północ z południem prezentując niespotykaną różnorodność.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Pociąg linii Bernina Express.

W sezonie wysokim między Chur i Tirano ekspres kursuje 2 razy dziennie – wyjazdy z Chur odbywają się o godz. 8:17 oraz 13:28. Powrotne pociągi z Tirano do Chur odjeżdżają o 8:06 oraz 14:24. W niskim sezonie z Chur wyjeżdża jeden pociąg o godz. 8:17, z Tirano natomiast o 14:24.

Z St. Moritz do Tirano pociąg Bernina Express wyrusza w wysokim sezonie o godz. 9:17, 13:17 oraz 16:14. Powrotnie z Tirano ekspres do St. Moritz wyjeżdża o 10:06, 13:17 oraz 16:06. W niskim sezonie ze stacji St. Moritz do Tirano ekspres wyrusza o 16:14, a z Tirano odjeżdża o 10:06 . Warto o tym pamiętać, gdyż nie da się wrócić zimą do St. Moritz Ekspresem Bernina tego samego dnia. Natomiast między St. Moritz i Tirano jeździ dziennie wiele bezpośrednich regularnych pociągów Kolei Retyckich tą samą trasą, co Ekspres Bernina, ale za znacznie niższą cenę, więc powrót inną linią jest jak najbardziej możliwy.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Krajobrazy na trasie Bernina Express.

Wysoki sezon w kontekście podróży Ekspresem Bernina to na rok 2025 okres od 15 maja do 26 października, niski natomiast rozpoczyna się 27 października i kończy 14 maja. Wysoki sezon obowiązuje więc rokrocznie standardowo od połowy maja do końca października.

Aktualny rozkład Bernina Express oraz dostępność miejsc możecie na bieżąco monitorować na oficjalnej stronie internetowej Kolei Retyckich.

Dodam, że na trasie Ekspresu Bernina możliwy jest catering składający się z lokalnych przysmaków podawanych do stolika.

Koleje Retyckie i Bernina Express – czerwone szwajcarskie pociągi to fenomen na skalę świata

Jeśli kiedykolwiek zastanawialiście się, czy warto wybrać się na przejażdżkę Ekspresem Bernina to jestem jedną z tych osób, która odpowiada, że tak – absolutnie! Trasa, którą prowadzi linia czerwonych pociągów Kolei Retyckich to globalny fenomen.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina

Zapierające dech w piersiach krajobrazy oraz elementy konstrukcyjne, które docenione zostały wpisem na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO są potwierdzeniem mojej rekomendacji i generatorem niezliczonych zachwytów. Przejazd Ekspresem Bernina lub regularnym pociągiem Kolei Retyckich tą właśnie trasą będzie niezapomnianym doświadczeniem.

Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina

Tutaj każdy zakręt i tunel skrywają kolejne niespodzianki, a świeże alpejskie powietrze przyprawione intensywną wonią lasów Gryzonii oczyszcza nie tylko płuca, ale i całe ciało i ducha. Berniną można jeździć bez końca i zachwycać się zmiennością Szwajcarii, która zaskakuje wraz ze zmianami pór roku.

Panorama Filisur, Koleje Retyckie
Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina
Bernina Express, Ekspres Bernina, czerwone pociągi, Szwajcaria pociąg, Koleje Retyckie, Przełęcz Bernina

8 thoughts on “Bernina Express – ikoniczny szwajcarski czerwony pociąg

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *