Największe atrakcje Beskidu Niskiego – zapomniana Łemkowszczyzna i Magurski Park Narodowy

Największe atrakcje Beskidu Niskiego – zapomniana Łemkowszczyzna i Magurski Park Narodowy

Last Updated on

Beskid Niski to najdziksze pasmo górskie w Polsce. Rozciąga się od Bieszczad po Beskid Sądecki i ze względu na przejściowe położenie między Karpatami Wschodnimi i Zachodnimi oraz stosunkowo mała gęstość zaludnienia sprzyjają występowaniu licznych gatunków zwierząt i roślin. Może i nie znajdziecie w Beskidzie Niskim spektakularnych widoków podobnych do tych w Tatrach, Pieninach czy Bieszczadach, jednak gęste, ciemne lasy, puste szlaki, wyjątkowa kultura Łemków, drewniana architektura i spływające z gór malowniczymi kaskadami rzeki sprawią, że będziecie wracać do południowej oazy spokoju przy każdej możliwej okazji.
Oto najważniejsze miejsca i atrakcje Beskidu Niskiego.

Panorama wzgórz Beskidu Niskiego w okolicy Uścia Gorlickiego.
Kultura

Obszar Beskidu Niskiego znany jest przede wszystkim z wyjątkowej w skali naszego kraju kultury Łemków – rusińskiej grupy etnicznej, która zamieszkuje m.in. teren transgraniczny między Polską i Słowacją. Bogactwo ich kultury widoczne jest w postaci wspaniałych drewnianych cerkwi. 8 z nich znajduje się na ziemiach polskich i zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, podczas gdy pozostałe 8 z nich ulokowane jest za wschodnią granicą kraju – na Ukrainie. Z prostego działania matematycznego można wywnioskować, iż łącznie na liście widnieje 16 pozycji.

Cerkwie

Zdecydowanie godnymi uwagi świątyniami są cerkwie w Chotyńcu, Owczarach, Brunarach, Banicy oraz Kwiatoniu, stanowiące cenne bogactwo nie tylko historyczne, ale również architektoniczne.

Ikonostas z Cerkwii św. Paraskewy w Kwiatoniu, obecnie kościół katolicki.
Cerkiew pw. Św. Jana Chrzciciela w Gładyszowie.
Cerkiew pw. Św. Jana Chrzciciela w Gładyszowie.
Cerkiew św. Dymitra w Czarnej (obecnie kościół rzymskokatolicki).

Na Łemkowszczyźnie można odnaleźć opuszczone wsie, które opustoszały w wyniku Akcji “Wisła”. Jedną z nich jest Nieznajowa. Niegdyś tętniąca życiem wioska, składająca się wówczas z 60 domów, 2 cerkwi oraz targu, zaś obecnie znajduje się tam tylko kilka zabudowań. W drodze do Nieznajowej warto zatrzymać się w wiosce Wołowiec, gdzie na wzgórzu wzniesiono XVIII-wieczną drewnianą cerkiew Opieki Matki Bożej. Okalające obiekt zadrzewienia i cmentarz z pewnością współgrają z drewnianą świątynią budując tajemniczy klimat.

Cerkiew Opieki Matki Bożej w Wołowcu.
Cmentarz przy Cerkwi Opieki Matki Bożej w Wołowcu.
Festiwal “Łemkowska Watra”

Każdego roku w lipcu w miejscowości Zdynia obywa się 3-dniowy festiwal kultury łemkowskiej “Watra”, gromadzący przede wszystkim Łemków z całego świata. Jest to wspaniała okazja aby poznać zwyczaje oraz historię grupy etnicznej zamieszkującej te ziemie od wieków. Wydarzenie to jest niezwykle bliskie sercu mniejszości ze względu na możliwość spotkań przyjaciół, rodziny i pokoleń rozsianych po globie.

Przydrożny krzyż nieopodal Uścia Gorlickiego.
Bilety wstępu do MPN

Wstęp na teren Magurskiego Parku Narodowego jest oczywiście płatny, a bilety kosztują odpowiednio 4 zł (normalny) oraz 2 zł (ulgowy). Ciekawym rozwiązaniem jest kupowanie biletów poprzez SMS (informacje na tablicach), załóżmy, że wszyscy odwiedzający faktycznie wyślą wiadomość z drobną ofiarą na rzecz utrzymania Parku.

Natura Beskidu Niskiego

Szczyty Beskidu Niskiego porośnięte są lasami, w rezultacie czego podziwianie szerokich, zapierających dech w piersiach widoków jest niemal niemożliwe. Wysokość szczytów nie przekracza 1000 metrów n.p.m., jednak to właśnie liściaste i iglaste, intensywnie pachnące runem lasy są wielkim atutem tych terenów. Na obszarze pasma znajduje się Magurski Park Narodowy, który powołany w 1995 roku chroni cenną faunę i florę. Wśród występujących tu gatunków zwierząt warto wyróżnić przede wszystkim niedźwiedzia brunatnego, rysia, wilka, salamandrę plamistą oraz nielicznie występującego orła przedniego. W Beskidzie Niskim występuje sporo żmij zygzakowatych.

W ramach ciekawostki pochwalę się znalezionym w połowie czerwca grzybkiem. Z pewnością nie trzeba informować o tym, że roślin w parkach narodowych Polski nie wolno zrywać.

_PAT2355
Ścieżka przyrodnicza “Folusz”

Odwiedzając Magurski Park Narodowy, którego blisko 90% powierzchni stanowią lasy, z pewnością warto wybrać się do Folusza. Z miejscowości tej wychodzi ścieżka przyrodnicza o tej samej nazwie. Szlak prowadzi wzdłuż rzeki Kłopotnica, ubogaconej licznymi kaskadami. Niełatwo spotkać tam turystów, w związku z tym natura w połączeniu z tą pustką, swoją tajemniczością i dostojnością potrafi zaskoczyć.

Kaskady na rzece Kłopotnica.
Diabli Kamień

Jednym z najważniejszych miejsc oraz największych atrakcji w Magurskim Parku Narodowym i całym Beskidzie Niskim jest Diabli Kamień. To grupa głazów zbudowana z piaskowców układających się w osobliwe kształty, z pewnością warta odwiedzenia podczas wizyty w parku. Skały obchodzi dookoła szlak. Wzdłuż niego ustawiono poręczówki mające na celu powstrzymanie od zbaczania z drogi i niszczenia jej sąsiedztwa.

Diabli Kamień, Magurski Park Narodowy.

Szlak z parkingu do Diabelskiego Kamienia zajmuje ok. 15 minut marszu po zboczu góry, drewnianych schodach i pomostach. Z Diabelskiego Kamienia można dostać się do Wodospadu Magurskiego (ok. 30 min). Mając do dyspozycji jedynie 1 dzień, w rezultacie deszczowej i mglistej pogody ominąłem tę atrakcję i udałem się do innego bajecznego miejsca.

Wodospad Przy Młynie w Iwli

W wiosce Iwla, ok. 5 km na zachód od Dukli znajduje się Wodospad Przy Młynie. Moim skromnym zdaniem jest to najpiękniejszy wodospad w naszym kraju.

Odwiedzając to miejsce można podziwiać nie tylko spadającą z progu wodę, ale również przyjrzeć się cienkim warstwom skalnym łupków, z których zbudowane jest pasmo Beskidu Niskiego. Miejsce to jest znane z filmu “Wino truskawkowe”.

Wodospad “przy młynie” na rzece Iwelka.
Wodospad “przy młynie” na rzece Iwelka.

Niecka pod wodospadem porośnięta jest paprociami i mchami, które bez wątpienia wprowadzają atmosferę rodem z “Parku Jurajskiego”.

Wodospad “przy młynie” na rzece Iwelka.

Malownicze wodospady i kaskady można znaleźć również na rzece Szczawa, w Wisłoczku oraz Rudawce Rymanowskiej, gdzie zima maluje piękne lodospady.

Lodospady w Rudawce Rymanowskiej
Lodospady w Rudawce Rymanowskiej

Słynne już lodospady można obserwować Rudawce Rymanowskiej podczas dużych mrozów, dzięki którym zimą jest to niewątpliwie jedna z największych atrakcji Beskidu Niskiego. Lodospady znajdują się na zboczu opadającym do rzeki Wisłok. Zamarzająca woda przesiąka przez skalistą glebę i zamarza, w efekcie czego powstają wielkie sople. Niestety niezbyt mroźne zimy znacznie ograniczają takie widoki.

Dolina Śmierci

Zdecydowanie wartym odwiedzenia jest również “Dolina Śmierci” – miejsce największej w Polsce górskiej operacji wojskowej. Bitwa między III Rzeszą i ZSRR toczona była przez 3 miesiące w 1944 roku i pochłonęła kilkadziesiąt tysięcy ofiar. Iwla została zrównana z ziemią. Dziś na miejscu batalii oglądać można m.in. porzucone czołgi.

Podsumowanie

Beskid Niski będąc najdzikszym zakątkiem górskim, jest zarazem jednym z najmniej docenianych pasm górskim w Polsce. Cisza, pachnące lasy, górskie potoki i unikalna kultura, którymi charakteryzuje się ten obszar z pewnością zaciekawią odwiedzających. Warto czasem zrezygnować z popularnych miejsc na rzecz tych mniej znanych i dać się zaskoczyć. Zdecydowanie wymienione przeze mnie największych atrakcje Beskidu Niskiego to znacznie dłuższy zestaw, który trzeba zgłębić i odkryć już na miejscu.

Z uwagi na naturalne bogactwo warto zaplanować tutaj jesienną wycieczkę, będzie to zdecydowanie niesamowicie kolorowy czas. Beskid Niski to idealne miejsce na spędzenie aktywnego i bogatego we wspaniałe doświadczenia urlopowego tygodnia!

Patryk Bieganski

One thought on “Największe atrakcje Beskidu Niskiego – zapomniana Łemkowszczyzna i Magurski Park Narodowy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *